Hvað er Tryggingarsjóður innstæðueigenda og fjárfesta?
Tryggingarsjóður innstæðueigenda og fjárfesta (TIF) er sjálfseignarstofnun sem starfar samkvæmt lögum um innstæðutryggingar og tryggingakerfi fyrir fjárfesta. Hlutverk sjóðsins er að veita innstæðueigendum og viðskiptavinum fyrirtækja sem nýta sér heimildir laga til að stunda viðskipti með verðbréf lágmarksvernd.

Hvaða fyrirtæki eiga aðild að Tryggingarsjóðnum?
Viðskiptabankar, sparisjóðir, fyrirtæki í verðbréfaþjónustu og aðrir sem nýta sér heimildir laga til að stunda viðskipti með verðbréf eiga aðild að sjóðnum. Sama gildir um útibú þessara aðila innan EES.

Hér má sjá lista yfir aðila að sjóðnum  (stærð á skjali 217 kb)

Hvað tryggir Tryggingarsjóður?
Tryggingarsjóður skiptist í innlánadeild og verðbréfadeild. Innlánadeildin tryggir innstæður í bönkum og sparisjóðum. Með innstæðu er átt við innstæðu sem tilkomin er vegna innláns eða millifærslu í hefðbundinni almennri bankastarfsemi og viðskiptabanka eða sparisjóði ber að endurgreiða samkvæmt skilmálum er gilda samkvæmt lögum eða samningum. Tryggingin nær hins vegar ekki til skuldabréfa, víxla eða annarra krafna sem útgefnar eru af viðskiptabanka eða sparisjóði í formi verðbréfa. Verðbréfadeildin tryggir að verðbréf, hlutdeildarskírteini eða reiðufé séu tiltækt fyrir eigendur þeirra ef á reynir. Þannig tryggir verðbréfadeild glötuð verðbréf, hlutdeildarskírteini eða peninga. Með verðbréfum er átt við verðbréf sem eru í vörslu, umsjón eða umsýslu aðildarfyrirtækis og því ber að endurgreiða eða standa skil á samkvæmt skilmálum er gilda um samskipti aðildarfyrirtækis og fjárfestis samkvæmt lögum eða samningum. Með reiðufé er átt við innborgað reiðufé fjárfestis til aðildarfyrirtækis í tengslum við viðskipti með verðbréf. Rétt er að taka fram að fyrirtækjum í verðbréfaþjónustu er skylt að halda fjármunum viðskiptavina tryggilega aðgreindum frá eignum fyrirtækisins og því litlar líkur á því að viðskiptavinir þess tapi fjármunum komist fyrirtækið í þrot. Verðbréfadeild tryggir ekki markaðsverðmæti verðbréfasjóða þar sem markaðsverðmæti ræðst af verði undirliggjandi eigna.

Hversu há fjárhæð er tryggð?
Tilskipanir ESB um innlánstryggingar og verðbréf kveða á um að lágmarkstrygging á EES-svæðinu skuli nema að minnsta kosti 20.000 evrum. Lágmarkstrygging Tryggingarsjóðs er 20.887 evrur fyrir hverja kennitölu hjá hverju aðildarfyrirtæki. Rétt er þó að taka fram að ef innstæða er í íslenskum krónum bætir Tryggingarsjóður þá fjárhæð í sömu mynt.

Ef lágmarkstrygging samsvarar 20.887 evrum hver er þá hámarkstrygging?
Tryggingarsjóður tryggir heildarfjárhæð innstæðna ef eignir hans duga til. Þegar eignir sjóðsins hrökkva ekki til greiðslu heildarinnstæðna þá er greiðslum skipt þannig að krafa hvers kröfuhafa allt að 20.887 evrum er greidd að fullu, en það sem umfram er, er bætt hlutfallslega eftir því sem eignir sjóðsins hrökkva til. Sjóðurinn verður ekki síðar krafinn um greiðslu þótt tjón kröfuhafa hafi ekki verið bætt að fullu.

Hverjar eru eignir Tryggingarsjóðs?
Samkvæmt lögum skulu eignir innstæðudeildar sjóðsins nema 1% af heildarinnstæðum en eignir verðbréfadeildar skulu vera 100 m.kr

Er lágmarkstrygging greidd fyrir hvern reikning?
Nei. Trygging Tryggingarsjóðs nær til heildarfjárhæðar innstæðna einstaklinga og fyrirtækja (hverrar kennitölu) í hverjum banka. Þannig fær innstæðueigandi sem á marga reikninga í sama banka greitt samtals að lágmarki fjárhæð sem samsvarar 20.887 evrum.

Hvað ef fleiri en ein innlánsstofnun fer í þrot á sama tíma?
Lágmarkafjárhæð tryggingar Tryggingarsjóðs miðast við hverja kennitölu í hverjum banka. Eigi innlánseigendur sparifé í fleiri en einni innlánsstofnun, t.d. tveimur, og þær fara í þrot samtímis þá fær viðkomandi greitt út tvisvar sinnum sem nemur innstæðum í hvorum banka eða að minnsta kosti tvisvar sinnum lágmarksgreiðsluna

Hvenær þarf Tryggingarsjóður að greiða út?
Tryggingarsjóður er skuldbundinn til að greiða innlánseigendum ef aðildarfyrirtæki er ekki fært um, að mati Fjármálaeftirlitsins, að inna af hendi greiðslu á andvirði innstæðu sem viðskiptavinur hefur krafið aðildarfyrirtæki um endurgreiðslu á. Álit Fjármálaeftirlitsins skal liggja fyrir eigi síðar en þremur vikum eftir að það fær fyrst staðfestingu á að aðildarfyrirtæki hafi ekki greitt viðskiptavini. Jafnframt er sjóðurinn skuldbundinn til að greiða innlánseigendum ef bú aðildarfyrirtækis er tekið til gjaldþrotaskipta.

Hvað tekur langan tíma fyrir Tryggingarsjóð að greiða út?
Tryggingarsjóður hraðar útgreiðslum eins og hægt er. Samkvæmt lögum skal sjóðurinn greiða út innan þriggja mánaða frá því að Fjármálaeftirlitið gefur út álit um að innlánsstofnun geti ekki staðið í skilum með innlán eða fyrirtæki er tekið til gjaldþrotaskipta. Þó getur viðskiptaráðherra framlengt útgreiðslufrest sjóðsins að fengnu áliti Fjármálaeftirlitsins.

Hvernig geri ég kröfu á Tryggingarsjóð?
Eyðublöð til útfyllingar kröfu á Tryggingarsjóð eru á heimasíðu sjóðsins. Útfyllt eyðublöð skulu send til Tryggingarsjóðs innstæðueigenda og fjárfesta, Borgartún 35, 105 Reykjavík.

Tryggir sjóðurinn innstæður í erlendri mynt?
Já. Ekki er gerður greinarmunur á innstæðum í íslenskum krónum og öðrum gjaldmiðlum.

Eru innlán í útibúum íslenskra banka erlendis tryggð hjá sjóðnum?
Já. Trygging sjóðsins nær til allra viðskiptavina íslenskra banka og útibúa þeirra, bæði innlendra og erlendra og skiptir lögheimili þar engu máli. Séu innlán erlendis í dótturfélögum íslensku bankanna þá eru þau tryggð af þarlendum tryggingarsjóðum.

Hvert eiga innstæðueigendur í erlendum útibúum að snúa sér ef íslenskur banki fer í þrot?
Vegna viðbótartrygginga hjá erlendum tryggingarsjóðum, sem sum útibú íslenskra banka hafa fengið, hefur Tryggingarsjóður gert samstarfssamninga við fjölmarga erlenda tryggingarsjóði. Samningarnir tryggja samstarf íslenska sjóðsins og erlendra sjóða komi til áfalls. Sé viðbótartrygging fyrir hendi eiga erlendir innstæðueigendur að snúa sér til tryggingarsjóðs í sínu heimalandi. Sé viðbótartrygging ekki fyrir hendi eiga þeir að snúa sér til íslenska tryggingarsjóðsins.

Kostar eitthvað að sækja um bætur til Tryggingarsjóðsins?
Nei. Þjónusta sjóðsins er ókeypis.

Hvenær er rétt að leita til Tryggingarsjóðs?
Mál koma aðeins til kasta Tryggingarsjóðs þegar Fjármálaeftirlitið hefur gefið yfirlýsingu um að aðildarfyrirtæki sé komið í greiðsluþrot eða þegar aðildarfyrirtæki hefur óskað eftir gjaldþrotaskiptum. Ef neytendur hafa athugasemdir varða starfsemi aðildarfyrirtækja er þeim bent á að Fjármálaeftirlitið starfrækir upplýsinga- og leiðbeiningaþjónustu fyrir neytendur, sjá nánar á heimasíðu Fjármálaeftirlitsins, www.fme.is